Yüksek tansiyonun Alzheimer Hastalığına etkisi var mı?

Yüksek tansiyon özellikle kalp, kan damarları, beyin, böbrekler ve gözler için önemli bir risk faktörüdür. Ancak yüksek tansiyonun zararları bunlarla sınırlı değil. Yapılan araştırmalar, yüksek tansiyonun demans gibi hastalıklara zemin hazırlayarak kişinin hafızasına da zarar ver…

Yüksek tansiyon özellikle kalp, kan damarları, beyin, böbrekler ve gözler için önemli bir risk faktörüdür. Ancak yüksek tansiyonun zararları bunlarla sınırlı değil. Yapılan araştırmalar, yüksek tansiyonun demans gibi hastalıklara zemin hazırlayarak kişinin hafızasına da zarar verebileceğini gösteriyor. Bu konuda birçok araştırma bulunuyor. nnTansiyon Nedir: Tansiyon, kalbin kanı pompalarken kan damarları içinde oluşturduğu basınçtır. Kan basıncı genellikle mmHg (milimetre civa) olarak verilir ve bu birim aynı zamanda AB içinde yasal bir ölçüm birimidir. Sağlıklı bir vücutta kan basıncı doğrudan Kardiyak debiye ve Damar direncine bağlı olarak vücut tarafından kendiliğinden düzenlenir.nKardiyak çıkış: Belirli bir sürede kalpten pompalanan kanın hacmidir. (Yorucu bir işte veya sporda dakikada yedi litreye kadar kan pompalanırken, istirahat halinde bu miktar 5 litre civarındadır.)nDamar direnci: Kan damarlarının, kalbin pompalama gücüne karşı koyduğu damar direncidir.nKan basıncı, bir tansiyon aleti ile ve aşağıdaki formüle göre belirlenir:nnTansiyon neden yükselir, nasıl düşürülür? Hipertansiyon tehlikeli midir?nnKan basıncı = Kardiyak çıkış x Damar direncinnGünlük yaşamda kan basıncı etkileyen birçok faktör bulunmaktadır. Stres, fiziksel aktivite, ani pozisyon değişikliği, yiyecekler bunlardan bazılarıdır. Ayrıca kan basıncı gün içerisinde doğal dalgalanmalar da gösterir. Örneğin, uyurken gece saat üç sularında kan basıncı en düşük seviyedeyken sabah saatlerinde güne başlarken yükselir. Öğleye doğru ise tekrar düşüşe geçer. Öğleden sonra akşam saat yediye kadar tekrar yükseliş devam eder. Özetle söyleyecek olursak, gün içerisinde kan basıncını etkileyen birçok faktör bulunmaktadır, bu yüzden bir seferlik ölçüm tansiyon konusunda kesin bir fikir vermez.nnYüksek tansiyon, önlenebilir ölümlerin başında yer alan çok yaygın bir sağlık sorunudur. Tedavi edilmeyen yüksek tansiyon çeşitli organ hasarlarına neden olmaktadır. Tansiyonun uzun süre 140/90 mmHg üzerinde seyretmesi halinde özellikle kalp, kan damarları, beyin, böbrekler ve gözler risk altındadır.nnAlzheimer nedir? Belirtileri, tedavisi ve korunma yöntemlerinnAncak yüksek tansiyonun zararları bunlarla sınırlı değil değil. Yapılan araştırmalar, yüksek tansiyonun demans gibi hastalıkları teşvik ederek kişinin hafızasına da zarar verebileceğinin ipuçlarını veriyor. Bu konuda birçok araştırma bulunmaktadır. Aşağıda JAMA dergisinin 28 ocak 2019 tarihli sayısında yayınlanan bir makale yer almaktadır.nnYüksek tansiyonun hafızaya zararınnWinston-Salem’deki Wake Forest Üniversitesi’nden Jeff Williamson ve arkadaşları, yüksek tansiyonun yaşlılarda bilişsel bozulmaya sebep olup olmadığını, eğer oluyorsa demansın öncü semptomları olarak kabul edilen dikkat ve düşünme bozukluğunun hangi değerden itibaren başladığını araştırdılar.nnAraştırma nasıl yapıldınnEkip işe önce 50 yaş üstü hipertansiyonlu yaklaşık 9,300 kişiyi rastgele iki gruba ayrılarak başladı. Daha sonra 1. gruptaki hastaların sistolik kan basıncını kritik olmayan 140 mmHg değerine, ikinci gruptaki hastaların kan basıncını ise 120 mmHg ve daha altına düşürmek için medikal müdahalede bulundu.nnKatılımcıların yaklaşık üç buçuk yıl sonra yapılan sağlık muayenelerinde ikinci grupta yer alan, yani büyük tansiyonu(sistolik) 120 mmHg’nin altına düşürülen grupta demansın öncüsü olarak kabul edilen Hafif bilişsel bozulmanın daha az olduğu, tansiyonun 140 mmHg sınırına çekilen grupta ise tedavinin pek etkili olmadığı bulundu.nnAyrıca yapılan genel sağlık kontrollerinde kan basıncı 120 mmHg ve altına düşürülen gruptaki katılımcıların genel sağlık durumlarının diğer gruba göre farkedilir derecede iyi durumda olduğu, kalp krizi gibi kardiyovasküler hastalıklardan ölüme oranının diğer gruba göre dikkat çekici bir oranda daha az olduğu tespit edildi.nnAraştırma yarıda kesildinnUygulanan farklı tedavi nedeni ile birinci gruptaki deneklerin daha fazla zarar görmemesi için çalışma planlanan süreden daha önce sonlandırıldı. Ama ekip takip eden yıllarda deneklerin hafızasındaki değişikleri gözlemlemeye devam etti.nnBeş yıl sonra yapılan ikinci değerlendirmede kan basıncı 120 mmHg’nin altına düşürülen gruptaki bireylerde diğer gruptaki bireylere göre Hafif bilişsel bozulmanın önemli ölçüde az olduğu tespit edildi.nnDemans riski ne durumda?: Beşinci yılın sonunda yapılan incelemede kan basıncı 120 mmHg’de tutulan grupta her ne kadar demans riskinin diğer gruba göre hafifçe azaldığı görülse de bunun istatistiksel olarak anlamlı bir etki olmadığını belirtmek gerekir. Ancak bunun sebebinin araştırmanın erken sonlandırılmasıyla ilgili olacağı düşünülüyor. Yani birinci gruptaki deneklere başlangıçta planlanan süreden daha önce müdahale edilmesinden kaynaklanıyor olabilir.nn